Dag van de Arbeid

Wie weet nog waar 1 mei voor staat? Vroeger was het ook in Nederland een officiële feestdag. De laatsten der Mohikanen voor wie 1 mei een verplichte vrije dag was waren de Amsterdamse gemeenteambtenaren, totdat de VVD in 2016 besloot dat deze dag een relikwie was uit het socialistisch verleden en de dag ‘ afschafte’. En zo kwam er een einde aan meer dan een eeuw officiële 1 mei-vieringen in Nederland.

4c499cc8408600e1e65bd1b2293c796d

Pieter Jelle Troelstra, voorman van de SDAP, roept in november 1918 de socialistische revolutie uit op het Malieveld in Den Haag. Het bleek een misvatting.

Bij het grofvuil
Heb ik je geheugen al een beetje opgefrist?
1 mei is wereldwijd de ‘Dag van de arbeid’ en wordt in veel landen nog uitbundig gevierd. Dit jaar zal dat geen massaal feest zijn, maar aandacht voor de Dag van de Arbeid is er wel.  Zo ook in Duitsland, waar het nog steeds een officiële feestdag is.

Elk jaar word ik weer met m’n neus op het feit gedrukt dat deze dag in Nederland, samen met de waardering voor ‘de arbeider’, bij het grof vuil van de geschiedenis is gezet. Of om het wat minder hard te stellen: ondergesneeuwd is geraakt door de aandacht voor Koninginnedag (30 april) en Koningsdag (27 april). Of gewoon geen nut meer had voor de vakbonden en zogenaamde socialistische partijen.

naamloos

Onmisbare beroepen

Maar wie weet verandert dat langzaamaan wel weer, gezien de waardering die er nu ontstaat voor de zogenaamde ‘onmisbare beroepen’ zoals zorgverleners, kappers, schoonheidsspecialisten, pedicures, verpleegkundigen, onderwijzers, leerkrachten, entertainers, koks enz enz. Beroepen die onze samenleving leefbaar houden en daarnaast in ieder geval nog iets gemeen hebben: voor de coronacrisis werden deze beoefenaren niet of nauwelijks gewaardeerd om hun talenten met als gevolg vaak te laag betaald. Arbeiders 2.0

De nieuwe arbeider als geuzennaam en  tegelijk een nieuw doel voor de vakbonden en socialistische partijen om voor te strijden. Lijkt mij een mooi vooruitzicht. 


49de97ffbf2c5fcc83d3c8d2bfd4c1ea

Strijd voor een achturige werkweek

Waarom de dag van de arbeid eigenlijk op 1 mei gevierd wordt heeft zo zijn redenen, waarvan de wortels in de 19de eeuw liggen. De meest aannemelijk verklaring gaat terug naar het jaar 1889.
In Parijs werd toen tijdens een internationaal congres voor socialistische partijen en vakbonden, de zogenaamde Tweede Internationale, 1 mei in heel Europa uitgeroepen tot officiële Dag van de Arbeid met als doel door vieringen en het op de been brengen van grote groepen arbeiders, de strijd voor een achturige werkdag te versterken.

763-1

Duizenden arbeiders de straat op

De eerste officiële viering vond een jaar later plaats, op 1 mei 1890. Zowel in de Verenigde Staten als in veel landen in Europa gingen op deze dag duizenden arbeiders de straat op om te pleiten voor de achturige werkdag en betere arbeidsvoorwaarden. Al snel werd dit een traditie.

Duitsland: Feestdag van de nationale arbeid

De nazi’s speelden in 1933 handig in op deze arbeiderstraditie. Op initiatief van propaganda-minister Joseph Goebbels verklaarde Hitler in april 1933 de eerste mei officieel tot Feestdag van de nationale arbeid. Met deze maatregel wist Joseph Goebbels een groot aantal vakbondsleiders naar Berlijn te lokken, waarna ze gevangen genomen werden en afgevoerd naar concentratiekampen. Ondanks deze wrange geschiedenis blijft de Dag van de Arbeid tot op heden een nationale feestdag in Duitsland.

hitlerBerlin, Lustgarten, Maikundgebung

Dans rond de meiboom

Een typische traditie – niet alleen in Duitsland – is die van de dans rond de meiboom. De Maibaum wordt vaak aan de vooravond van 1 mei in plechtige processie geplant.
Er wordt vaak een wacht aangesteld, om te voorkomen dat jongeren uit  naburige dorpen de meiboom stelen. Na het planten en versieren (met vlaggetjes, strikken, linten, kronen, bladeren, bloemen en planten zoals de jeneverbes, fluitekruid, boterbloemen, gekleurde wol, crêpepapier en slingers volgt een Tanz in den Mai. Meisjes dansen rond de meiboom (met of zonder linten) en de meigraaf werpt een krans. Wie de krans vangt is de meigravin of meikoningin van het jaar.

prendergast_maurice_may_day_central_park_1901

Bollenbach

In Bollenbach gaan alle mannnen van het dorp op 1 mei het bos in om een berkenboom te kappen en die dan vervolgens te versieren. De boom blijft staan tot en met het derde weekend van juli als het dorpsfeest plaatsvindt. Andere festiviteiten op 1 mei heb ik in Bollenbach nog nooit meegemaakt.

Maar wel de nacht ervoor. Ze noemen dat hier heksennacht en de jongemannen uit het dorp mogen dan al het tuinmeubilair ‘pikken’ en ergens anders in het dorp verstoppen. Toen ik dat nog niet wist heb ik me rot gezocht. Nu zorg ik dat het meubilair binnenstaat. Wel saai voor de jongens maar voor mij een stuk rustiger.

Vanochtend was hier echter alles anders. Twee mannen hebben elk een kant van de kerstboom, die nog bij het dorpshuis stond, versierd. En dat was het. Weer geen dans rond de Meiboom, anders had ik zeker mijn kansen gewaagd om meigravin van 2020 te worden!

Het ritueel van het planten van de meiboom vindt in Nederland nog in sommige gemeenten plaats en gaat dan gepaard met diverse feestelijkheden en en uitingen van liefde voor de gemeente waarin men woont. 

Een teken van vruchtbaarheid

De traditie van de dans rond Meiboom heeft in wezen niets van doen met de Dag van de Arbeid.  Het verwijst eerder naar een veel oudere geschiedenis van de Germaanse vruchtbaarheidscultus die ook in mei gevierd werd met grootse feesten rond op open plekken opgerichte bomen of boomstammen.
De Germanen vierden in mei de overwinning van de zomer op de winter, de altijd weer terugkerende manifestatie van de groeikracht van de natuur. De boom verwijst als symbool van de levensboom  naar vruchtbaarheid.

pieter_brueghel_de_jonge_-_kermesse_od_sint-joris_met_de_dans_rond_de_meiboom

Pieter Breughel de Jongere, dans rond de meiboom

Huisje boompje beestje

In Nederland wordt het vlammetje van de Dag van de Arbeid, nog een beetje brandende gehouden door vakbonden en een enkele socialistische organisatie. Vroeger organiseerden politieke partijen als de SDAP (een van de voorgangers van de PvdA) en de Communistische Partij Nederland nog grote 1 mei manifestaties, maar die zijn sinds de jaren zestig van de vorige eeuw uit het straatbeeld verdwenen.

De noodzaak werd steeds minder gevoeld. De bonden vonden dat ze al veel bereikt hadden. Zo stelde de NVV eind jaren vijftig al dat ze 90 procent van de doelen gehaald hadden. En dan is er dus geen behoefte meer aan strijd. De arbeider heeft zijn acht- urige werkweek, huisje boompje beestje, auto, vrije dagen, de aow, vakantiegeld. 
En toch denk ik dat de tijd het tij zal keren. 

willemdreesbureau.jpg(mediaclass-landscape-middle.5a6afe68888e307e3c0ef7d4f79d9250bf11020c)

Vadertje Drees, verantwoordelijk voor het ouderenpensioen

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s