30 jaar na de Koude Oorlog …

is de beruchte grensovergang POINT ALPHA een toeristische trekpleister

point2

Vandaag is het Nationale Dodenherdenking in Nederland. Voor het eerst in mijn leven ben ik op 4 mei in Duitsland. Met een dubbel gevoel. Ik heb de Tweede Wereldoorlog niet meegemaakt. Mijn ouders nog wel, als kind en jong student. Die generatie sterft nu langzaam uit.

Kind van de Koude Oorlog

Ik ben ‘een kind van de Koude Oorlog’, geboren na het begin de de Vietnamoorlog, de Cubacrisis en de moord op president Kennedy maar als kind van de jaren zeventig wel de ‘ban de bom beweging’ meegemaakt, als middelbare scholier en student de grote anti-kruisraketten-demonstraties in Amsterdam en Den Haag van begin jaren tachtig en uiteindelijk de euforie van de ‘val van de muur’ in november 1989 en het einde van de voormalige Sovjet Uni in 1991. 

De Koude Oorlog en het einde van die lange periode van dreiging tussen de landen van het Warschaupact en de landen van de NAVO maken deel uit van mijn persoonlijke geschiedenis. Op vakantie in Thuringen, een landstreek die 30 jaar geleden nog deel uitmaakte van de voormalige DDR, werd ik hier op heftige wijze mee geconfronteerd.

point14

Mijn eigen geschiedenis in een museum

We brachten en bezoek aan POINT ALPHA bij Geisa, ooit een beruchte grensbewakingsplek tussen Thuringen en Hessen en de langste binnengrens van Duitsland, nu een indrukwekkende herdenkingsplek.  En hier loop je dan door je eigen levensgeschiedenis. Ik las er over in de krant, zag beelden op TV  (de eerste gesmokkelde beelden uit de voormalige USSR van dansende vrouwen in dikke berenjassen op zomaar een pleintje in Moskou zal ik nooit vergeten) en ging op bezoek bij dappere vrienden aan ‘de andere kant’ van de muur.

point12

Nu kan je zonder angst zowel de DDR-kant als de ‘Amerikaanse’ kant van de grens bezoeken. Point Alpha was een Amerikaanse Legerplaats die geheel zelfvoorzienend was. De uitkijktoren richting het oosten staat op nog geen 100 meter van de uitkijktoren van de Oost-Duitsers. Hier keek het Warschaupact de NAVO letterlijk recht in de ogen.

point1

Gespannen situatie

In Point Alpha loopt een rode lijn over de grond op 50 meter van de uitkijktoren. Alleen kleine voertuigen mochten deze lijn passeren. Als de loop van een tank een paar centimeter over de grens was gegaan, had er een  atoomoorlog kunnen uitbreken. Zo gespannen was de situatie op een gegeven moment.

point5

In het ‘Huis aan de grens’ is een museum gevestigd waarbij je een goed beeld krijgt van het leven aan de grens ten tijde van de Koude Oorlog. Voor burgers aan beide zijden was dit geen pretje. Ook ontdek je hoeveel mensen er geprobeerd hebben vanuit de DDR te ontsnappen en bij Geisa de grens over te steken. Soms met de dood tot gevolg, maar vaker weer gepakt en vervolgens ‘weggestopt’ in heropvoedingskampen.
Het leven in een dictatuur krijgt zo wel een heel andere dimensie.

De weg van de hoop

Tot slot van ons bezoek aan Point Alpha lopen we de ‘Weg van de Hoop’. 14 skulpturen, gemaakt van spoorrails, oud roest en niet meer te gebruiken wapens, markeren over een lengte van anderhalve kilometer een stuk van wat eens de ‘doodsgrens’ was tussen Oost en West.  De kunstwerken zijn gemaakt door Duitse en Internationale kunstenaars en stellen een kruiswegstatie voor waarbij de lijdende mens uiteindelijk verlost wordt van zijn lasten en rechtop verder leeft.

Op deze 4 mei gedenk ik de door de Tweede Wereldoorlog in de strijd gesneuvelde soldaten die vochten voor onze vrijheid, burgers die in kampen vermoord of vergast zijn, geëxecuteerd of gebombardeerde wereldwijd. Ook herdenk ik dit jaar speciaal de gevallenen, de onderdrukten en op de vlucht gedode burgers tijdens de Koude Oorlog in Duitsland. Een deel van mijn geschiedenis. Tijdgenoten. En nu dan ook landgenoten.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s